โครงสร้างพื้นฐาน
หน่วยงานรับผิดชอบกรุงเทพมหานคร
ปัญหาการจราจรที่ติดขัด
วิกฤตจราจรติดขัด
การขนส่งสาธารณะ (Public Transportation)
ถนนวงแหวนรอบในรัชดาภิเษก
สภาพแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาสถานการณ์ที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดทิศทางในการพัฒนากรุงเทพมหานคร ในช่วงปี ๒๕๕๖-๒๕๕๙

    สถานการณ์ภายนอกที่เป็นปัจจัยผลักดันให้กรุงเทพมหานคร ต้องเร่งปรับตัวในการพัฒนาด้านต่างๆเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย การเป็นศูนย์กลางในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาทิการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) ในปี ๒๕๕๘ โดย ๑๐ ประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จะรวมตัวกันเป็นสังคมเดียวหรือครอบครัวเดียวกัน และ มุ่งเน้นการพัฒนาที่มีความร่วมมือซึ่งกันและกัน มีพื้นฐาน ๓ เสาหลัก ประกอบด้วย ประชาคมการเมืองและความมั่นคง อาเซียน (ASEAN Political Security Community - APSC) ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community - AEC) และ ประชาคมสังคมและวัฒนธรรม (ASEAN Socio - Cultural Community - ASCC) และการขยายตัวทางเศรษฐกิจในภูมิภาค
    สถานการณ์ภายในที่เป็นข้อจำกัดในการขับเคลื่อนสู่เปูาหมายของการพัฒนา ได้แก่ การบริหาร ราชการของกรุงเทพมหานครยังขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงานในสังกัดกรุงเทพมหานคร และการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกที่ดำเนินภารกิจในพื้นที่กรุงเทพมหานคร รวมทั้งประชาชนมีส่วนร่วมค่อนข้างน้อยทำให้การพัฒนากรุงเทพมหานครก้าวไปอย่างขาดประสิทธิภาพและเอกภาพ ประกอบกับภายในองค์กรยังมีปัญหาด้านการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคล ขาดระบบการจัดเก็บและจัดการข้อมูลที่สามารถนาไปใช้ได้โดยสะดวก การประเมินผลการปฏิบัติราชการยังขาดความชัดเจน ตลอดจนมีข่าวเรื่องทุจริตคอร์รัปชั่น เป็นต้น อย่างไรก็ตาม กรุงเทพมหานครมีจุดเด่นของการเป็นองค์กรราชการขนาดใหญ่ที่มีบุคลากร และงบประมาณ จำนวนมาก รวมทั้งมีเทคโนโลยีที่ทันสมัย ในปี ๒๕๕๖ - ๒๕๕๙ การบริหารราชการกรุงเทพมหานครจะดำเนินการภายใต้ความเสี่ยงและ สถานการณ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างสูงมาก ประการแรก ความเสี่ยงด้านความมั่นคงปลอดภัย อาทิ ปัญหาการก่อการร้าย/อาชญากรรมข้ามชาติ ปัญหายาเสพติด ปัญหาการค้ามนุษย์ รวมทั้งการขาดเสถียรภาพและมีความขัดแย้งทางการเมืองน าไปสู่เหตุการณ์ ความไม่สงบทางสังคม ซึ่งจะใช้กรุงเทพมหานครเป็นศูนย์กลางในการวางแผน/ติดต่อประสานงาน/ชุมนุมประท้วง ทางการเมือง เป็นต้น ประการที่สอง ความเสี่ยงด้านภัยธรรมชาติ ได้แก่ ปัญหาอุทกภัย แผ่นดินไหว และอัคคีภัย ซึ่งอาจเกิดขึ้น ได้อันเนื่องมาจากสภาพภูมิอากาศโลกมีการเปลี่ยนแปลง ประกอบกับประสิทธิภาพของการบริหารจัดการทั้งใน ระดับภาพรวมของประเทศและกรุงเทพมหานคร ประการที่สาม ความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นอันเนื่องมาจากการรวมตัวกันของ ๑๐ ประเทศในภูมิภาค เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งจะมีการเคลื่อนย้ายที่อยู่อาศัย การท าธุรกิจ ลงทุน และวัฒนธรรมในพื้นที่ ๑๐ ประเทศโดยเสรี ๖ ประการที่สี่ ความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจอันเนื่องมาจากปัญหาทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในทวีปยุโรปและ อเมริกา ในขณะที่จะมีการเติบโตในภูมิภาคเอเชีย ประการสุดท้าย คือความเปลี่ยนแปลงทางสังคมอันเนื่องมาจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่ท าให้เกิด สังคมผู้สูงอายุมากขึ้น ความต้องการของสังคมที่หลากหลายและแตกต่างจากวัฒนธรรมดั้งเดิม หรือเกิดปัญหา สังคมจากการปรับตัวไม่ทันต่อความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี หรือการเกิดอาชญากรรมข้ามพรมแดน เป็นต้น
ดังนั้น กรุงเทพมหานครจึงกำหนดแนวทางในการบริหารและพัฒนา ดังนี้

๑)ฟื้นฟูและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการพัฒนาสิ่งแวดล้อมของกรุงเทพมหานครที่เอื้อต่อการพัฒนา เศรษฐกิจและท าให้กรุงเทพมหานครเป็นมหานครน่าอยู่อย่างยั่งยืน ตลอดจนเชื่อมโยงระบบการคมนาคมเพื่อให้ กรุงเทพมหานครเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชีย

๒)เพิ่มมาตรการด้านความปลอดภัยทั้งการปูองกัน การบรรเทาและการช่วยเหลือผู้ประสบภัย เพื่อให้ ประชาชน นักลงทุน และนักท่องเที่ยวมีความเชื่อมั่นต่อกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นปัจจัยส าคัญที่มีผลกระทบต่อ การพัฒนาและเติบโตทางเศรษฐกิจและความสงบสุขของสังคมในกรุงเทพมหานคร

๓)สร้างเครือข่ายของกลุ่มประชาชน ครอบครัว ชุมชน หรือองค์กรต่างๆ รวมทั้งให้การดูแลผู้ด้อยโอกาส และผู้สูงอายุอย่างเหมาะสม เพื่อสร้างความเข้มแข็งทางสังคม และฟื้นฟูวัฒนธรรมของไทยที่ส่งเสริมการอยู่ร่วมกัน ฉันพี่น้องและเอื้ออาทรช่วยเหลือซึ่งกันและกันโดยไม่มีการแบ่งแยกชาติ ศาสนา เพศ หรือผิวพรรณ

๔)พัฒนาบริการของกรุงเทพมหานครเพื่อส่งมอบบริการที่ดีที่สุดแก่ประชาชน เพื่อให้ประชาชนมีความพึงพอใจ และนาไปสู่การมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการเมืองในฐานะเป็นพลเมือง รวมทั้งมีจิตอาสาช่วยเหลือสังคมมากขึ้น

๕)พัฒนาเศรษฐกิจด้วยการส่งเสริมผู้ประกอบการให้มีศักยภาพในการพัฒนาผลิตภัณฑ์/สินค้า ทั้ง ด้านคุณภาพที่มีมาตรฐานการออกแบบงานสร้างสรรค์ที่แตกต่าง บรรจุภัณฑ์ที่สวยงาม และมีราคายุติธรรม รวมทั้งสนับสนุนเศรษฐกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนของกรุงเทพมหานครให้มีคุณภาพ มาตรฐาน


บทนำ

    ปัจจัยสำคัญประการหนึ่งของการเป็นมหานคร คือ ความสามารถในการติดต่อกับเขตพื้นที่อื่นๆ ในหลายระดับ ทั้งในระดับประเทศ ทวีปเอเชีย และทั่วโลก ซึ่งกรุงเทพฯ และรัฐบาลได้ร่วมกันผลักดันให้ภาคมหานครมีศักยภาพด้านการคมนาคมขนส่งเทียบเท่ากับมหานครอื่นๆ ของโลก โดยลงทุนกับการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ เช่น การก่อสร้างทางพิเศษและระบบขนส่งมวลชน การขยายส่วนต่อเชื่อมทางพิเศษให้ครอบคลุมพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล และเชื่อมโยงไปสู่จังหวัดใกล้เคียงโดยรอบ และมีแผนพัฒนากรุงเทพฯ ให้เป็นศูนย์กลางทางการคมนาคมขนส่งประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และการพัฒนา
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิที่ถูกจัดเป็นอันดับที่ 16 ของโลกในด้านจำนวนผู้โดยสาร (อันดับ 4 ของเอเชีย และเป็นอันดับ 1 ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) และเป็นอันดับ 19 ในด้านปริมาณการขนส่งสินค้า (อันดับ 9 ของเอเชีย และเป็นอันดับ 2 ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)
          จากการจัดอันดับคุณภาพด้านโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่ง แสดงให้เห็นว่ากรุงเทพฯ มีจุดอ่อนในเรื่องคุณภาพของโครงข่ายถนน และโครงสร้างพื้นฐานด้านระบบขนส่งมวลชน เนื่องจากกรุงเทพฯ  มีสัดส่วนพื้นที่ถนนกับพื้นที่เมืองทั้งหมดอยู่ในระดับต่ำ และระบบขนส่งมวลชนที่มีประสิทธิภาพสูงอย่างระบบขนส่งมวลชนบนรางก็ยังอยู่ในช่วงการดำเนินการออกแบบและก่อสร้าง จึงยังไม่มีประสิทธิภาพที่ดีนักเมื่อเปรียบเทียบกับเมืองต่างๆ ในทวีปเอเชีย
         จากข้อมูลสภาพปัจจุบันและการจัดอันดับด้านโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวก แสดงให้เห็นว่ากรุงเทพฯ ยังมีบริการในด้านดังกล่าวด้อยกว่ามหานครอื่นๆ ในทวีปเอเชียค่อนข้างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการคมนาคมขนส่งและสาธารณูปโภค ดังนั้น จึงได้ตั้งเป้าหมายในการพัฒนาให้กรุงเทพฯ มีค่าดัชนี
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 90 ซึ่งจะเทียบเคียงได้กับมหานครชั้นนำอย่างโซล เวลลิงตัน โอคแลนด์ และเซินเจิ้น โดยผ่านการพัฒนาตามยุทธศาสตร์ที่ 1 "พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานแบบบูรณาการเพื่อการมุ่งสู่การเป็นศูนย์กลางภูมิภาค" โดยให้ความสำคัญกับด้านการขนส่งและสื่อสาร ที่จะช่วยเพิ่มค่าดัชนีในด้านโครงข่ายถนน ระบบขนส่งมวลชน และระบบโทรคมนาคม ซึ่งเป็นจุดอ่อนของกรุงเทพฯ เป็นอย่างมากในปัจจุบัน
สภาพทั่วไปของกรุงเทพมหานคร

    กรุงเทพมหานครตั้งอยู่บนที่ราบลุ่มปากแม่น้ำเจ้าพระยา ตอนบนของอ่าวไทย มีขนาดพื้นที่ ๑,๕๖๘.๗๓ ตารางกิโลเมตร สูงจากระดับน้ำทะเล ปานกลางประมาณ ๑.๕๐ - ๒ เมตร อัตราการทรุดตัวของพื้นที่เฉลี่ย ๕-๑๐ มิลลิเมตรต่อปีภูมิอากาศแบบร้อนชื้น ค่าเฉลี่ยสูงสุด ๓๘ องศาเซลเซียส ต่ำาสุด ๑๙.๒ องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำาฝนเฉลี่ย ๑,๘๗๘ มิลลิเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดนนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา สมุทรสาคร และนครปฐม กรุงเทพมหานคร ดำรงบทบาทใน 2 ฐานะ คือ การเป็นเมืองหลวงของประเทศ ซึ่งหากนับจาก การสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์จนถึงปัจจุบัน ก็เป็นเวลากว่า 230 ปี และอีกฐานะ คือ การเป็นองค์กร - ปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ ระดับมหานคร ซึ่งมีผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและสภากรุงเทพมหานคร ที่มาจากการเลือกตั้ง พื้นที่การปกครองแบ่งเป็น ๕๐ เขต มีหน่วยงานในสังกัดประกอบด้วย หน่วยงาน สนับสนุน และหน่วยงานปฏิบัติ จ านวน 69 หน่วย ข้อมูลปี ๒๕๕๓ มีชุมชนตามทะเบียน ๒,๐๐๗ ชุมชน บุคลากรของกรุงเทพมหานคร ๙๕,๕๗๓ คน (แหล่ง ข้อมูล: สถิติกรุงเทพมหานคร ๒๕๕๓) มีงบประมาณรายรับ ๔๖,๑๗๙ ล้านบาท และงบประมาณรายจ่าย ๔๐,๔๘๘ ล้านบาท (แหล่งข้อมูล: ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร เรื่อง งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.๒๕๕๕) สำนักงานสถิติแห่งชาติได้ทำสำมะโน ประชากรและเคหะในปี ๒๕๕๓ โดย สรุปผลเบื้องต้นว่า มีผู้ที่อยู่อาศัยใน กรุงเทพมหานคร ๘.๒๕ ล้ านคน เป็นบุคคลสัญชาติไทยราว ๗.๘ ล้านคน และ เป็นหน่วยครัวเรือน ๒.๘ ล้านครัวเรือน ขณะที่มีประชากรตามทะเบียนบ้านในปี ๒๕๕๓ จำนวน ๕.๗ ล้านคน (แหล่งข้อมูล : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย)
    ในปี ๒๕๕๒ มีผลิตภัณฑ์มวลรวมรายจังหวัดของกรุงเทพมหานคร ๒,๓๓๗,๑๒๓ ล้านบาท
    (แหล่งข้อมูล: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ)
www.pe.eng.ku.ac.th
Tel : 02-561-3466
Professionnal Engineering

ตัวอย่างโครงการพัฒนาระบบโครงข่ายการจราจร