ความเป็นมาของโครงการฯ
การทบทวนองค์ความรู้การนำพลังงานน้ำมาใช้ประโยชน์
ข่าวเกี่ยวกับคลองลัดโพธิ์
ผู้บรรยาย
ผู้จัดทำ กลุ่ม 11 /2555
ความเป็นมาของโครงการ
    ในอดีตคลองลัดโพธิ์ เป็นคลองลัดแนวเหนือ-ใต้ของคุ้งน้ำของแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณหมู่ที่ 9 ตำบลทรงคะนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ แต่มีสภาพตื้นเขิน หากปรับปรุงคลองลัดโพธิ์ จะช่วยให้แม่น้ำเจ้าพระยาไหลลัดลงทะเลได้สะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น ซึ่งจะช่วยแก้ไขปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพฯและปริมณฑล
    เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2538 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระราชดำริแก่นายรุ่งเรือง จุลชาต อธิบดีกรมชลประทาน พลตำรวจเอก จำลอง เอี่ยมแจ้งพันธุ์ ผู้ช่วยอธิบดีกรมตำรวจ และนายจริย์ ตุลยานนท์ อดีตอธิบดีกรมชลประทานและกรรมการมูลนิธิชัยพัฒนา ให้หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องร่วมกันเร่งศึกษาพิจารณาวางโครงการและดำเนินการปรับปรุงขุดลอก พร้อมก่อสร้างอาคารประกอบในคลองลัดโพธิ์ตามความเหมาะสม ซึ่งเมื่อได้ปรับปรุงแล้วเสร็จ สามารถลดระยะทางการไหลของน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงคุ้งน้ำที่ไหลผ่านพื้นที่ตำบลบางกระเจ้า อำเภอพระประแดง ซึ่งมีลักษณะเหมือนกระเพาะหมู จากเดิมระยะทางประมาณ 18 กิโลเมตร เหลือประมาณ 600 เมตรเท่านั้น รวมทั้ง ลดเวลาการเดินทางของน้ำจาก 5 ชม.ให้เหลือเพียง 10 นาที เท่านั้น ทำให้ช่วยลดผลกระทบจากน้ำล้นตลิ่งใน กทม.และ ปริมณฑล จากสภาวะน้ำเหนือไหลหลากในช่วงที่ผ่านมาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

    พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชกระแสกับรองราชเลขาธิการ(นายวุฒิ สุมิตร)  เชิญพระราชดำริเพิ่มเติมมอบให้ ฯพณฯ องคมนตรี นายสวัสดิ์  วัฒนายากร รับไปพิจารณาดำเนินการ ณ สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2549 " ทรงชื่นชมโครงการคลองลัดโพธิ์มาก รับสั่งว่า โครงการนี้จะทำประโยชน์ได้อย่างมหัศจรรย์ มีพลังงานมหาศาล จะใช้พลังงานน้ำที่ระบายผ่านคลอง ทำประโยชน์อย่างอื่นด้วยได้หรือไม่ นอกจากนี้ ได้มีพระราชกระแสให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งเข้าเฝ้า ณ ที่นั้น รับไปศึกษาและทอดพระเนตรโครงการคลองลัดโพธิ์ ในโอกาสต่อไป"  ดังนั้นกรมชลประทานจึงได้ทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2550 เพื่อร่วมกันในการศึกษาวิจัย โครงการศึกษาวิเคราะห์ศักยภาพของคลองลัดโพธิ์อันเนื่องมาจากพระราชดำริด้านไฟฟ้าพลังน้ำและการปรับปรุงคุณภาพน้ำ
ลักษณะโครงการ
- ก่อสร้างประตูระบายน้ำบริเวณต้นคลองด้านทิศเหนือกว้าง 14.00 เมตร จำนวน 4 บาน
- ขุดคลองด้านเหนือประตูระบายน้ำกว้าง 65 เมตร ท้ายประตูระบายน้ำกว้าง 66 เมตร
- ความยาวคลอง 600 เมตร - ระดับก้นคลองอยู่ที่ - 7.0 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง
- ระดับหลังคันคลอง +2.65 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง
การปิด-เปิด บานระบาย
- ช่วงฤดูแล้งจะปิดบานเพื่อป้องกันน้ำทะเลไหลกลับเข้าแม่น้ำเจ้าพระยา
- ช่วงฤดูน้ำหลาก เมื่อน้ำทะเลกำลังขึ้นจะปิดบาน และเมื่อน้ำทะเลกำลังลงจะเปิดบาน
ลักษณะสำคัญทางกายภาพ
- ช่วยร่นระยะทางการไหลของน้ำหลากจาก18 กิโลเมตร เหลือเพียง 600 เมตร
- ปริมาณน้ำไหลสูงสุด 500 ลบ.ม./วินาที - ระดับท้องคลอง -7.00 เมตร.รทก. กว้าง 66 เมตร
- ระดับน้ำสูงสุดรอบ 100 ปี +2.05 เมตร.รทก.
- ประตูจำนวน 4 บานๆ ละ 14.00 เมตร รวม 56.00 เมตร
- ผลต่างระดับน้ำด้านเหนือและด้านท้ายประตู 0.05-0.30 เมตร
- ควบคุมอัตราการไหลในคลองไม่เกิน 1.00 เมตร/วินาที
    ในส่วนของข้อจำกัดของโครงการ คือ ผลต่างระดับน้ำด้านเหนือและด้านท้ายประตู 0.05-0.30 เมตรและต้องควบคุมอัตราการไหลในคลองไม่ให้เกิน 1.00 เมตร/วินาที

ภาพถ่ายทางดาวเทียม
ภาพถ่ายทางอากาศ